Soňky wakalar Hindistan bilen Hytaýyň arasyndaky dartgynlylygyň artýandygyny görkezýär, Hindistan Hytaýyň awtoulag öndürijisi BYD-niň 1 milliard dollarlyk bilelikdäki kärhana teklibini ret etdi. Teklip edilýän hyzmatdaşlyk ýerli "Megha" kompaniýasy bilen hyzmatdaşlykda Hindistanda elektrik awtoulag zawodyny gurmagy maksat edinýär.
Daşary ýurt metbugatynyň habarlaryna görä, BYD we Megha bilelikdäki kärhana arkaly ýylda 10,000-15,000 elektrik awtoulagyny öndürmegi maksat edinýärler. Şeýle-de bolsa, gözden geçirmegiň dowamynda hindi resmileri Hytaýyň Hindistandaky maýa goýumlarynyň howpsuzlyk üçin täsirleri barada alada bildirdiler. Şeýlelik bilen, teklip zerur tassyklamalary almady, bu bolsa şeýle maýa goýumlaryny çäklendirýän Hindistanyň bar bolan düzgünlerine laýyk gelýär.
Bu karar ýeke-täk waka däl. Hindistanyň daşary ýurt maýa goýumlaryna gönüden-göni maýa goýumlary syýasaty 2020-nji ýylyň aprelinde täzeden gözden geçirildi we hökümetiň Hindistan bilen serhetdeş ýurtlardan maýa goýumlaryny tassyklamagyny talap etdi. Üýtgeşme şeýle hem täsir etdi.Beýik diwar“Motor” kompaniýasynyň Hindistandaky terk edilen “General Motors” zawodynda elektrik awtoulaglaryny öndürmek üçin 1 milliard dollar maýa goýmak meýilnamasy hem ret edildi. Mundan başga-da, Hindistan häzirki wagtda MG-niň Hindistandaky bölümi bilen baglanyşykly maliýe bidüzgünçiliklerini derňeýär.
Bu wakalar Hindistanyň köpmilletli kompaniýalar üçin bazar hökmünde ýaşaýşynyň mümkindigi barada soraglary döretdi. Köp sanly global awtoulag öndürijileri Hindistandaky mümkinçilikleri öwrenýärler, ýöne olaryň ýüzbe-ýüz bolýan päsgelçilikleri iş gurşawynyň kynlaşýandygyny görkezýär. Hindistan hökümetiniň hytaý we beýleki daşary ýurt kompaniýalarynyň iri maýa goýumlaryny ret etmegi milli howpsuzlyk we ykdysady özbaşdaklyk baradaky aladalaryň artýandygyny görkezýär.
Hindistanyň Premýer-ministri Narendra Modi 2014-nji ýylda 100 million önümçilik iş ornuny döretmek, Hindistany global dizaýn we önümçilik merkezi hökmünde görkezmek we 2030-njy ýyla çenli dünýäniň üçünji uly ykdysadyýetine öwrülmek ýaly uly missiýa bilen "Hindistanda öndür" başlangyjyny başlady. Bu garaýyş daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek üçin syýasaty we düzgünleri üýtgetmegi talap edýär. Şeýle-de bolsa, soňky wakalar içerki bähbitleri we ösen senagat pudaklary goramaga tarap üýtgeşmäni görkezýär, bu bolsa daşary ýurtlara has seresaply çemeleşmäge getirýär.
Hindistan üçin ykdysadyýeti ösdürmek üçin daşary ýurt maýadarlaryny çekmek bilen milli bähbitleri goramak arasynda deňagramlylygy saklamak örän möhümdir. Milli howpsuzlyk meseleleri barada seresap bolmak dogry bolsa-da, ykdysady ösüşe we tehnologiýalaryň geçirilmegine goşant goşýan hakyky maýa goýumlarynyň öňüni almazlyk hem möhümdir.
Hindistanyň elektrik ulaglary üçin esasy bazar hökmündäki mümkinçilikleri örän uly bolmagynda galýar. Arassa energiýa we durnukly hereketlilige bolan artýan isleg ýerli we daşary ýurt kompaniýalary üçin mümkinçilikleri döredýär. Açyk we öňünden çaklap boljak maýa goýum ýagdaýyny döretmek arkaly Hindistan dogry hyzmatdaşlary özüne çekip, iş orunlaryny höweslendirip we elektrik ulaglary pudagynda innowasiýalary öňe iterip biler.
Ýakynda ret edilmegiBYDBilelikdäki kärhana teklibi Hindistanda daşary ýurt maýa goýumlary üçin öwrülişik nokadyny alamatlandyrýar. Bu, köpmilletli korporasiýalaryň Hindistany maýa goýum ugry hökmünde göz öňünde tutanda ugrukmaly bolan çylşyrymly syýasat, düzgünler we geosyýasy faktorlar barada ýatlatma bolup hyzmat edýär. Hindistan hökümeti milli bähbitleri goramak bilen daşary ýurt hyzmatdaşlygy arkaly ykdysady ösüşi höweslendirmegiň arasyndaky deňagramlylygy üns bilen seljermelidir.
Hindistanyň global önümçilik güýjüne öwrülmek üçin ýoly dowam edýär we hökümetiň daşary ýurt maýa goýumlaryna bolan garaýşynyň üýtgemeginiň ýurduň ykdysady keşbine nähili täsir etjekdigini görmek galýar. Hindistanyň dogry deňagramlylygy saklap, amatly gurşawy döredip biljekdigi, Hindistanyň köpmilletli korporasiýalar üçin "süýji ýer" bolmagyny dowam etdirjekdigini ýa-da köpmilletli korporasiýalar üçin "gonamçylyga" öwrüljekdigini kesgitleýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 25-nji iýuly
